Loading...
 
 
Συστάσεις της ΕΠΕ για τη Διενέργεια Λειτουργικού Ελέγχου της Αναπνοής στην εποχή της Ενδημικότητας από την COVID-19
12 Jun 2023
Η σπιρομέτρηση και οι λοιπές λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων (ΛΔΠ) αποτελούν βασικά εργαλεία για τη διάγνωση και την παρακολούθηση των παθήσεων του αναπνευστικού. Η ασφάλεια των δοκιμασιών αυτών σε σωστά οργανωμένα ιατρεία έχει ιστορικά αποδειχθεί τόσο σε νοσοκομειακό όσο και σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Παρόλο που η εμφάνιση του SARS-COV-2 αποτέλεσε μια νέα δοκιμασία στην εφαρμογή μέτρων πρόληψης και μετάδοσης λοιμώξεων, άλλες προκλήσεις από αερομεταφερόμενα παθογόνα (πχ γρίπη, φυματίωση), στο παρελθόν, αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά αναφορικά με την ασφάλεια κατά τη διενέργεια των εξετάσεων λειτουργικών δοκιμασιών του αναπνευστικού.
Τον Νοέμβριο του 2020 η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε οδηγίες για τις λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων, οι οποίες επικαιροποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 2021 καθώς ο εμβολιασμός έγινε ευρέως διαθέσιμος, αποκτήθηκε σημαντική εμπειρία στους τρόπους διάγνωσης (antigen-tests/self-tests) και αποφυγής μετάδοσης λοίμωξης από SARS-COV-2, αυξήθηκε η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση στα μέσα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) καθώς και στα μέσα καθαρισμού/απολύμανσης των ιατρείων κα.
Καθώς υπάρχει αυξημένη ανάγκη επιστροφής στην κανονικότητα της λειτουργίας των διαγνωστικών εργαστηρίων του αναπνευστικού, δεδομένου ότι ο SARS-COV-2 παραμένει σε χαμηλά ενδημικά επίπεδα και ο ΠΟΥ κήρυξε τη λήξη της πανδημίας, κρίνεται σκόπιμη η επικαιροποίηση των οδηγιών για τη διενέργεια λειτουργικού ελέγχου της αναπνοής.
Το παρόν αποτελεί ένα γενικό, συμβουλευτικό κείμενο βοήθειας των πνευμονολόγων με σκοπό τη μεγιστοποίηση των μέτρων αποφυγής λοίμωξης. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει πιθανές μελλοντικές ή άλλες οδηγίες όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

 

ΟΔΗΓΙΕΣ

 

Αρχική αξιολόγηση/screening ασθενών:

Ο θεράπων πνευμονολόγος δύναται να διενεργήσει λειτουργικές δοκιμασίες πνευμόνων σε κάθε ασθενή για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των πνευμονικών παθήσεων και για τον προληπτικό έλεγχο ασθενών σύμφωνα με την επιστημονική κρίση του.

Δεν συστήνεται να υποβάλλονται σε έλεγχο ασθενείς:

- Που αναφέρουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε λοίμωξη COVID-19 ή γρίπη
- Που αποτελούν στενή επαφή (υψηλού κινδύνου) κρούσματος COVID. Η εξέταση μπορεί να γίνει 5 ημέρες μετά την τελευταία ημέρα της επαφής με αρνητικό rapid test.
- Με διαγνωσμένη νόσο COVID-19 και δεν έχουν παρέλθει τουλάχιστον 7 ημέρες από τη λοίμωξη ή/και δεν υπάρχει αρνητικό rapid τεστ 24 ώρες πριν την εξέταση.
- Όταν σύμφωνα με την κρίση του θεράποντος ιατρού υπάρχουν άλλα σημαντικά στοιχεία (πχ το επιδημιολογικό ιστορικό του ασθενούς, επάγγελμα με δυνητικά μεγάλη έκθεση, επίπεδο προφυλάξεων του, κοινοτική έκθεση, ύπαρξη κρουσμάτων στο επαγγελματικό, οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον που δεν αποτελούν απαραίτητα άμεσες επαφές)
 

Μέτρα προφύλαξης:

Η σπιρομέτρηση θα πρέπει να διενεργείται μόνο από προσωπικό κατάλληλα εκπαιδευμένο στη χρήση Μέσων Ατομικών Προστασίας και σε χώρους που εφαρμόζονται μέσα περιορισμού λοιμώξεων.

- Το επιστόμιο του ασθενούς θα πρέπει οπωσδήποτε να φέρει ειδικό μιας χρήσης αντιμικροβιακό/αντιικό φίλτρο ψηλής αποδοτικότητας τουλάχιστον 99%. Συστήνεται η αυστηρή χρήση αναλώσιμων μιας χρήσης/ασθενή, π.χ. επιστόμια, αντιμικροβιακά φίλτρα, μανταλάκι μύτης, κλπ. ή εναλλακτικά σε περίπτωση εξοπλισμού μακράς διάρκειας η πιστή τήρηση πρωτοκόλλου αποστείρωσης τους.
- Ο λοιπός εξοπλισμός του σπιρομέτρου (πχ τουρμπίνα κα) θα πρέπει να απολυμαίνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
- Στους χώρους αναμονής η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική. Ιδανικά ένας συνοδός ανά ασθενή
- Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς συστήνεται να μπαίνουν πρώτοι στο πρόγραμμα του λειτουργικού ελέγχου.
- Συνιστάται η χρήση ειδικών συσκευών καθαρισμού/απολύμανσης ή ανανέωσης ατμοσφαιρικού αέρα υψηλής απόδοσης.
- Ο συνήθης λειτουργικός έλεγχος δηλαδή η σπιρομέτρηση, η μέτρηση των αναπνευστικών όγκων (TLC, FRC, RV) με την τεχνική της έκπλυσης του αζώτου και ο έλεγχος της διαχυτικής ικανότητας των πνευμόνων με χρήση φίλτρου, δεν παράγουν αερόλυμα και δεν αποτελούν σημαντικό παράγοντα διαμόλυνσης του περιβάλλοντος χώρου. Έτσι μπορούν να διενεργούνται εφόσον τηρηθούν οι προαναφερθείσες συνθήκες ασφαλείας. Το ίδιο ισχύει και για την μέτρηση ΝΟ (FeNO) καθώς και του εκπνεομένου μονοξειδίου του άνθρακα (CO) με τους αντίστοιχους αναλυτές.
- Η βρογχοδιασταλτική αγωγή συστήνεται να χορηγείται με αερόλυμα συσκευής MDI και την υποχρεωτική χρήση αεροθαλάμου ή επιστομίου μίας χρήσης. Συστήνεται να αποφεύγεται η χρήση νεφελοποιητή.
- Η δοκιμασία άσκησης/εργοσπιρομετρία προτείνεται να γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή. Ο χώρος θα πρέπει να αερίζεται και καλό είναι μεταξύ δύο εξετάσεων να παρεμβάλλεται κενό μιας ώρας για απολύμανση, αερισμό. Συστήνεται να διενεργούνται ακολουθώντας τις αρχικές οδηγίες. Τα ίδια ισχύουν και για τις δοκιμασίες πρόκλησης.
- Η μέτρηση των πνευμονικών όγκων με πληθυσμογράφο (Body-box) μπορεί να πραγματοποιείται αλλά συστήνεται ο εσωτερικός χώρος του πληθυσμογράφου να απολυμαίνεται σχολαστικά μετά από κάθε εξέταση και να παραμένει ανοιχτός και καλά αεριζόμενος για περισσότερο από μισή ώρα μέχρι την επόμενη εξέταση.
- Ο ιατρός ή ο τεχνικός που διενεργεί την εξέταση θα πρέπει να βρίσκεται πάντα πίσω από τον εξεταζόμενο, στην κατά το δυνατόν ασφαλέστερη απόσταση, και να φορά τον συνιστώμενο προστατευτικό εξοπλισμό. Θα πρέπει να εφαρμόζεται υγιεινή των χεριών πριν την τοποθέτηση των γαντιών, καθώς και μετά την αφαίρεσή τους.

Ο εμβολιασμός του ιατρικού ή τεχνικού προσωπικού που διενεργεί το λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής είναι απόλυτα αναγκαίος.

    Κρίνεται σκόπιμο να τονιστεί ότι οι παρούσες συμβουλές αποτελούν συστάσεις και δεν έχουν   στόχο να υποκαταστήσουν την κλινική σκέψη και πρακτική των θεραπόντων. Η ΕΠΕ έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στην εμπειρία και στο αίσθημα ευθύνης των Πνευμονολόγων. Το παρόν κείμενο δεν υποκαθιστά πιθανές μελλοντικές ή άλλες οδηγίες όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

 

 

Με τιμή,

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΠΕ & Οι Ομάδες Εργασίας της ΕΠΕ:
Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας/ Λοιμώξεις Αναπνευστικού Συστήματος

© 2024 Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία - All rights reserved
Developed by LogicOne